Тыа баьаарыттан сэрэниэххэ

Тымныы-кыыдаан кыьыммыт ааьан дойдубутугар сандал саас уктэннэ. Айыл5абыт уьун уутуттан уьуктан, сандааран, сыыйа туох баар кэрэтин биллэрэн-кордорон истэ5э. Ол эрээри саас хаар уулунна да тыа5а сыл аайы кэриэтэ уот куудэпчилэнэн барара эриэккэс буолбатах.

Тыа баьаара дьыл аайы араас майгылаах, ахсааннаах, иэннээх, хабааьыннаах буола турар.

Быйыл дьыл эрдэлээн, уулларыы-хатааьын кууьурэн иьэр, ол иьин тыа баьаардара олох сотору кэминэн куодьуйэн барыахтарын соп.

Былырыын Саха сиригэр  эмиэ тыа баьаардара ыксаллаах-быьыы майгыны тьаьаарбыттара. Ол курдук республика урдунэн 634 тыа баьаардара тахсыбыттара,  уопсайа 1,6 молуьуон га. сир уокка сиэтиллибитэ. Тыа баьаардара суруннээн Алдан,  Олуохумэ,  Томпо, Горнай, Булуу, Уобэ Булуу улуустарыгар  тахсыталаабыттара.

Биьиги улууспутугар былырыын 17 тыа баьаара буолан ааспыта биллибит, ол тумугэр 413 тыьынча 238 солкуобай хоромньу тахсыбыт.

Тыа баьаара туохтан тахсара,сунньунэн биллэр. Ойуур уота уксун олохтоох дьон сыыьа-халты сыьыаныттан, уоттан сэрэхтээх  буолуу  ирдэбиллэрин кэьииттэн тахсар. Ол курдук, дьон шашлыктаан, тыа5а сынньанан баран эбэтэр булчуттар, отчуттар уо.д.а «куостэммит» оллооннорун, эбэтэр табахтарын уоттарын ситэри умулларбаттарыттан, сэрэ5э суох быьыыларыттан угустук тахсар. Ол эрээри кистэл буолбатах, сурун куттал саас ходуьа, бааьына сирдэргэ былырыынны сэтиэнэ5и уматыыттан (ортооьунтэн) тахсар.

Кэнники кэмцэ дойду урдунэн тыа хаьаайыстыба5а сыьыаннаах ортооьун уонна сэтиэнэх оту уматыы булгуччу бобуллан турар.

Тыа баьаарын таьаарбыт буруйдаах киьиэхэ холуобунай уонна административнай эппиэтнэстэр коруллэллэр.

Ол курдук, РФ ХК 261 ыстатыйатынан кэруллубут буруй (уоту ал5ас туттан эбэтэр атын буруйдаах дьайыыларынан ойуур маьын суох оцоруу) кээмэйэ 3 сылтан 4 сылга диэри кэцулун быьыы эбэтэр 200 тыЬ. солкуобайтан 500 тыЬ. солкуобайга диэри ыстараап. Онтон уоту соруйан ыытан тыа баьаарын таьаардахха, буруй кээмэйэ 4 сылтан 10 сылга диэри коцулу быьыыны эбэтэр 500 тыь.солкуобайтан  3 молуйуон солкуобайга диэри ыстырааб.

Айыл5а5а сылдьарга баьаартан сэрэхтээх буолуу маннык быраабылаларын тутуьарга ынырабыт:

  • олус тыаллаах куннэ уоту оттуман;
  • оттубут кутааны коруутэ-харыйыыта суох уонна о5олор коруулэригэр хаалларыман;
  • кутааны уматарга умайар уонна тургэнник умайар уба5аствры туттуман;
  • уот аттыгар танаьы, оттук маьы уонна атын да умайыан соптоох матырыйааллары куурдуман;
  • айыл5а5а бытыылканы, алдьаммыт таас ултуркэйдэрин хаалларыман, таас кун уотун тургэнник умайар матырыйаалга тэйитэн баьаары таьаарыан соп.

Оскотун тыа баьаарын булар тубэлтэ5итигэр  тустаах органнарга эбэтэр  бэйэ салайынар органнарга  тыллыахтааххыт уонна тутатына уоту умулларар улэлэр са5аланыахтаахтар.

Прокуратура органнара бу кэмцэ улэлэрэ биллэ эбиллэр : атын хонтуруоллуур органныры кытары тэццэ тыа5а уоттан сэрэхтээх  буолууга сэрэтэр-ойдотор улэлэр, иьитиннэриилэр ыытыллаллар, буруйдаах дьону  соптоох эппиэтнэскэ тардыы, тахсыбыт хоромньуну боруостууру ирдэьии.

Ол курдук 2018 сыл муус устар 12 кунугэр Мэцэ-Хацалас оройуон прокуратурата баьылаан-ко5улээн мунньах тэрийэн ыытта. Онно олохтоох дьаьалта, быраабы уонна айыл5аны харыстыыр органнары кытары  сэрэ5э суох быьыыттан тыа баьаардарын таьаарбат туьугар улэ хайдах барыахтаа5ын дьууллэстилэр, анал быьаарыы ылыннылар.

Онон, баьаартан сэрэхтээх буолуц, тыабытын харыстыаххайыц, кэнэ5иски колуонэ5э куох ойууру хаалларыаххайыц !

 

Прокуратура Мегино-Кангаласского района

 

Напечатать страницу Напечатать страницу

Читайте также: